0x Protocol (ZRX) — kurs i cena w PLN

Token ZRX można kupić na wiodących giełdach kryptowalut, takich jak Binance, Kraken oraz Coinbase. Po utworzeniu konta na wybranej giełdzie i weryfikacji tożsamości, wystarczy wpłacić środki i złożyć zlecenie kupna ZRX. Przed zakupem warto porównać opłaty i dostępne pary handlowe na różnych platformach, aby wybrać najkorzystniejszą opcję.

Historia 0x Protocol#

Projekt 0x Protocol narodził się w 2016 roku, kiedy Will Warren i Amir Bandeali założyli spółkę ZeroEx Inc. Warren wnosił doświadczenie w kryptografii, natomiast Bandeali – solidne zaplecze z branży handlu finansowego. Obaj dostrzegli rosnące zapotrzebowanie na infrastrukturę umożliwiającą wymianę tokenów bez udziału scentralizowanych pośredników. Oficjalny start protokołu nastąpił w sierpniu 2017 roku, kiedy przeprowadzono również pierwsze ICO – zebrano w nim 24 miliony dolarów za sprzedaż 50% wszystkich tokenów ZRX.

Techniczne fundamenty 0x opierają się na architekturze dwuwarstwowej. Zlecenia handlowe są podpisywane i przekazywane poza blockchainem (off-chain) przez podmioty zwane relayerami, dzięki czemu użytkownicy nie ponoszą kosztów gazu przy składaniu zleceń. Dopiero finalizacja transakcji trafia na łańcuch, gdzie inteligentne kontrakty realizują atomowy swap tokenów. Protokół obsługuje zarówno tokeny ERC-20, jak i Ethereum oparte standardy NFT (ERC-721 i ERC-1155), co znacząco poszerzyło jego zastosowania w miarę wzrostu rynku tokenów niewymienianych.

Przełomowym momentem dla rozpoznawalności ZRX był październik 2018 roku – token jako pierwszy spośród standardu ERC-20 trafił do oferty giełdy Coinbase. To wydarzenie miało wyraźne przełożenie na zainteresowanie projektem i jego wiarygodność w oczach szerszego rynku. Wcześniej, w styczniu 2018 roku, ZRX osiągnął swoje historyczne maksimum cenowe na poziomie 2,50 USD, wpisując się w szczytową falę całego rynku kryptowalut. Z kolei w 2019 roku protokół wzbogacił się o mechanizm stakowania, pozwalający dostawcom płynności zarabiać na aktywnym uczestnictwie w sieci. Historyczne minimum ceny ZRX wyniosło 0,1145 USD.

Dziś 0x Protocol funkcjonuje jako jedna z uznanych warstw infrastrukturalnych dla zdecentralizowanego handlu na blockchainie Ethereum. Protokół jest wykorzystywany przez aplikacje agregujące płynność z wielu źródeł, a token ZRX pełni funkcję narzędzia do zarządzania protokołem i nagradzania uczestników sieci. Po ponad siedmiu latach działalności projekt pozostaje aktywnie rozwijaną bazą techniczną dla segmentu zdecentralizowanych giełd (DEX).

Zalety 0x Protocol#

• •Redukcja kosztów przez off-chain relay: Zlecenia są przekazywane i przechowywane poza blockchainem, a smart kontrakt uruchamiany jest wyłącznie w momencie finalizacji transakcji. Dzięki temu użytkownik płaci opłatę gazową tylko raz, a nie przy każdej aktualizacji księgi zleceń.

• •Non-custodial handel bez pośrednika: Protokół rozlicza transakcje bezpośrednio między portfelami użytkowników poprzez smart kontrakty – żadna strona trzecia nie przechowuje środków. Eliminuje to ryzyko utraty aktywów w wyniku włamania na scentralizowaną giełdę.

• •Obsługa zarówno tokenów ERC-20, jak i NFT (ERC-721/1155): Jeden protokół obsługuje wymianę zarówno wymiennych tokenów, jak i unikalnych aktywów cyfrowych. Pozwala to deweloperom budować zróżnicowane aplikacje handlowe na jednej infrastrukturze.

• •Modułowość dla deweloperów dApps: 0x działa jako warstwa infrastrukturalna, z której inne protokoły i aplikacje mogą korzystać jako z gotowego silnika wymiany. Obniża to barierę wejścia dla projektów chcących dodać funkcję handlu bez pisania własnych smart kontraktów od zera.

Wady 0x Protocol#

• •Pełna zależność od kondycji sieci Ethereum: Każda transakcja jest ostatecznie rozliczana na Ethereum, co oznacza, że przeciążenie sieci bezpośrednio przekłada się na wyższe opłaty i wolniejsze potwierdzenia dla użytkowników 0x. Protokół nie posiada własnego mechanizmu konsensusu ani warstwy rozliczeniowej.

• •Słabsza pozycja rynkowa wobec Uniswap (UNI): Uniswap, oparty na modelu AMM (Automated Market Maker), zdobył dominującą pozycję w segmencie zdecentralizowanej wymiany tokenów ERC-20 i generuje wielokrotnie wyższy wolumen obrotu niż 0x. Model księgi zleceń stosowany przez 0x wymaga aktywnych animatorów rynku, co utrudnia budowanie płynności w długim ogonie aktywów.

• •Token ZRX o ograniczonej funkcji użytkowej: ZRX służy przede wszystkim do głosowania w DAO oraz stakingu przez animatorów rynku – końcowi użytkownicy protokołu mogą z niego korzystać bez posiadania ZRX. Ogranicza to organiczny popyt na token poza spekulacją i aktywnością governance.

• •Fragmentacja płynności między relayerami: Model 0x zakłada, że niezależni operatorzy (relayerzy) prowadzą własne księgi zleceń, co powoduje rozproszenie płynności między wieloma podmiotami. W praktyce użytkownik nie ma dostępu do zagregowanej płynności całego protokołu w jednym miejscu bez dodatkowych agregatorów.